Relacja triumfu rzymskiego z narodzenia Zygmunta Kazimierza, syna Władysława IV, 18 VI 1640 odprawionego

Full title

[Tytuł, ant.:] RELACIA || TRYVMFV RZYMSKIEGO. || z Národzenia Nayiáśnieyszego Krolewicá || ZYGMVNTA KAZIMIERZA || [kurs.:] Syná Nayiáśnieyßego, y Niezwyćiężonego || [ant.:] WLADISLAWA IV. || Polskiego y Szwedzkiego &c. KROLA. || [kurs.:] 18. Dńiá Czerwcá. Roku 1640. Odpráwowánego. || Przez lego Mośći || [ant.:] X. Piotrá Ciswickiego Scholástyká Poznánskiego, || Sekretarzá I. K. M. || [kurs.:] Przypisaná || [ant.:] Wielmożnemu Pánu I. M. P. Abráhámowi ná Zbąszyniu || Ciświckiemu, Kásztellanowi Srzemskiemu, Senatorowi || Królestwá Polskiego. || [Linia] || [kurs.:] W RZYMIE, DRVKOWANA || A potym z Włoskiego ná Polskie przetłumaczona, y temuß I. M. P. Kastel- || lanowi za kolęndę przyßłą offiarowana Roku Páńskiego 1640. ||

Contents

Tekst. Zawiera: Dedykacja autora dla Abrahama Ciswickiego, dat. 4 VIII 1640.

Author

Radziesowski Andrzej Walkowicz

Metadata

General Commentary

#Jest to polski przekład tekstu włoskiego. Obie edycje, tj. włoska i polska wyszły spod pióra tego samego autora. Tłumaczenie polskie jest bardzo wierne oryginałowi. Jedna z niewielu różnic między tekstami dotyczy nazwiska głównego organizatora opisywanych uroczystości. Nazwisko Ciświcki trudne w wymowie i pisowni nie tylko dla cudzoziemca, ale nawet dla polskiego czytelnika nie występuje we włoskim oryginale poza stroną tytułową i ostatnią. Jest ono w dodatku inaczej w obu miejscach zapisane: na stronie tytułowej Cisviczki, a na stronie ostatniej Cisvizcki (był to najprawdopodobniej błąd składacza, który przestawił kolejność liter).We włoskiej wersji autor zdecydował się na używanie zamiast pełnego nazwiska jedynie imienia, tj. Signior Pietro , co z pewnością ułatwiało włoskojęzycznemu czytelnikowi nie tylko lekturę, ale także identyfikację osoby. W polskim przekładzie natomiast autor i tłumacz w jednej osobie używa nazwiska Ciświcki, poprzedzając je formułą grzecznościową J.M.X (Jego M(ił)ość Ksiądz).

Historical Commentary

Zygmunt Kazimierz Waza był jedynym synem Władysława IV i Cecylii Renaty Habsburżanki, w 1645 otrzymał w zastaw hipoteczny Księstwo Opolsko-Raciborskie w wyniku układu z cesarzem Ferdynandem III, zmarł przedwcześnie w styczniu 1647. Piotr Ciświcki, herbu Wieniawa (ok. 1614 – 1676), syn kasztelana śremskiego, studiował w poznańskiej Akademii Lubrańskiego i na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1632 otrzymał święcenia i probostwo kolegiaty w Zbąszynie; 1635 sekretarz królewski; od 1636 pełnił różne funkcje przy Stolicy Apostolskiej w Rzymie, gdzie doszedł do stanowiska Referendarza Sygnatury i gdzie zmarł. Urban VIII (Maffeo Barberini, 1568 – 1644), papież w latach 1623 -1644. Nazywany „papieżem-poetą” (autor łacińskich dytyrambów), m. innymi ustalił procedury beatyfikacyjne i kanonizacyjne (1625), potępił niewolnictwo w Ameryce Południowej (1639), rozpoczął budowę rezydencji w Castel Gandolfo.

Linguistic Commentary

Przy niektórych trudniejszych wyrazach znajdują się odnośniki do "Elektronicznego słownika języka polskiego XVII i XVIII wieku" lub objaśnienia. Zalecamy otwieranie odnośników w nowej karcie (prawy przycisk myszy, "Otwórz odnośnik w nowej karcie").